[Nienke Bakker]

Literatuur, Paper, Referaat, Co-referaat , Slotwerkstuk

Vier grote branden tussen 1886 en 1977 en de verslaggeving ervan in enkele dagbladen.

• H. Beens, Het Erfgoed der Vaderen: een cultuurhistorische beschrijving van de stad Genemuiden (Genemuiden 1983).
• H.A. Leenmans, Overzicht van het voorgevallene in de door den fellen brand zoo zeer geteisterde stad Genemuiden, van den 11den tot den 15den maart 1868 (Leeeuwarden 1868).
• J. Steenbergen Jz, De brand te Genemuiden (Zwolle 1868).

• R. Kousbroek e.a., Het Paleis in de verbeelding: het Paleis voor Volksvlijt 1860-1961 (Amsterdam 1990).
• L.A. Pam, ‘De gemiste brand’ in: Weet je nog wel…(Amsterdam 1957) 162-164.
• J.C. Polak-van ‘t Kruys, Het Paleis voor Volksvlijt (Amsterdam 1991).
• E.G.J. Wennekes, Het Paleis voor Volksvlijt (1864-1929): ‘Edele uiting eener stoute gedachte!’ (Den Haag 1999).

• J. Broekman, Grote branden in de Lage Landen (Lelystad 1985).
• A. Dalen Gilhuys, De grote branden van Den Haag (Den Haag 1990).
• P.L. Lekkerkerk, Paleis Noordeinde (Zutphen 1991).
• M.G. Schenk en J.B.Th. Spaan, Paleis Noordeinde en zijn bewoners (Baarn 1968).

• A. Bien, Hotel Polen (Amsterdam 1987).
• Brandweer Amsterdam, Brand hotel Polen: rapport uitgebracht door een werkgroep van de Inspectie van het Brandwezen en de Brandweer Amsterdam (Amsterdam 1977).

Ik heb gekozen voor de volgende opzet:

Omdat ik in feite vier rampen bekijk, beperk ik het aantal dagbladen. Voor elke ramp kies ik twee dagbladen: een zogenaamde ‘kwaliteitskrant’ en een regionale krant of de Telegraaf.

Als kwaliteitskrant heb ik gekozen voor de Nieuwe Rotterdamsche Courant. Ten eerste omdat deze krant al bestond in 1868 (wat niet geldt voor bijvoorbeeld de Volkskrant). Ten tweede waren in het begin van de twintigste eeuw de landelijke dagbladen nog erg gericht op steden, zo ook de NRC: Rotterdam. Aangezien ik geen enkele brand in Rotterdam bespreek, vermoed ik dat de NRC aan de verschillende branden (afgezien van de omvang van de brand) dezelfde aandacht schenkt.

De berichtgeving in de NRC wil ik vergelijken met de berichtgeving in de Telegraaf. Wie schrijft sensationeler? Wie wordt in de loop der tijd eerder kritisch?

Helaas verscheen de Telegraaf pas vanaf 1893. Daarom wil ik voor de ramp in Genemuiden de Overijsselsche Courant vergelijken met de Nieuwe Rotterdamsche Courant.

Ik heb hierbij de volgende literatuur gevonden:

• H. Aarts, 200 jaar Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant (Zwolle 1990).
• J. van der Plasse, ‘Een eeuw De Telegraaf’ in: De journalist 22 (vol. 43:1992) 26-32.
• M. Schneider en J. Hemels, De Nederlandse krant 1618-1978: van ‘nieuwstydinghe’ tot dagblad (Baarn 1979).
• A. Stempels, Kijk in een jarige krant: NRC 125 (Rotterdam 1969).
• J.N. Theunissen, Het verhaal van een krant: de krant: spiegel en vergrootglas van de wereld (Amsterdam 1987).
• C. Verweij, De wereld van de krant (Amsterdam 1991).

De artikelen uit de betreffende dagbladen rond de tijd van de ramp zijn allemaal te lezen in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.