TITELPAGINA REDACTIONEEL WEGWIJZER HOOFDPAGINA DECENNIUM JAAR ZOEKEN


HET MAGAZIJN VAN DE VERLICHTING  

1695-1704 purcell1.jpg (4380 bytes)    baylegravure.jpg (34676 bytes)   Fenelon_2.jpg (4601 bytes)   John Blow, componist     , hein sius - Henry Purcell
- Pierre Bayle
- Fénelon
- John Blow

1695-1699                                                    1700-1704

1695 Nicolaes Heinsius, Den vermakelijken avanturier -een internationaal succesvolle schelmenroman.
* Balthazar Huydecoper, (toneel)schrijver (†1778)
 
Joan Six van Chandelier, dichter  (*1620)
Abraham Hondius, schilder  (*ca.1625)
Cornelis de Heem, schilder  (*1631)
* Jacob de Wit, schilder/decorateur (†1754)
  
 
William Congreve, de zedenkomedie Love for Love.
Henry Purcell, de 'semi-opera's' The Indian Queen [ ] (RealAudio) en The Tempest. 
Christian Reuter, de komedie L'Honnête Femme Oder Die Ehrliche Frau zu Plissline.
Johann Bernhard Fischer von Erlach ontwerpt het Winterpaleis van Prins Eugenius in Wenen (-1711).
* Giuseppe Sammartini, componist (†1750)
* Pietro-Antonio Locatelli, violist en componist (†1764)
* Johann Christian Günther, Duitse dichter (†1723)
Henry Purcell, Engelse componist (*1659)
 [  'By beauteous softness' ] (RealAudio)
† Jean de La Fontaine, (fabel)dichter (*1621)
 
Pierre Bayle, Dictionnaire historique et critique (-1697; 1702/2): de eerste grote en invloedrijke Verlichtingsencyclopedie.
Anthonie van Leeuwenhoek, Arcana naturae.
Christiaan Huygens  (*1629)
 
 
Stichting van de Universiteit van Berlijn.  
Willem III verovert Namen.  
Turkije: † Sultan Ahmad II; opgevolgd door Mustafa II (-1703).
Frankrijk zit financieel en economisch aan de grond en begint daarom nieuwe vredesonderhandelingen. Ook deze ronde wordt echter afgebroken.
 
Rond dit jaar introduceert de VOC de koffiecultuur op Java.
Willem de Vlamingh ontdekt -op een zoektocht naar twee vermiste schepen van de VOC- de westkust van Australië ('Zuidland').
 
   
1696 * Jan Harmenszn. de Marre, treurspeldichter († 1763)  
John Blow, Ode on the death of Mr. Henry Purcell.
Johann Kuhnau, Frische ClavierFrüchte, oder sieben Suonaten.
Christian Reuter, Der ehrlichen Frau Schlampampe Krankheit und Tod.
John Vanbrugh, de komedie The Relapse: or Virtue in Danger.
Berlijn
: stichting van de Kunstakademie. 
* Giovanni Battista Tiepolo, Italiaanse schilder  (†1770)
Mme de Sévigné, (brieven)schrijfster  (*1626)
Jean de La Bruyère, schrijver-filosoof  (*1645)
 
Pierre Marin, Dictionnaire portatif Hollandois et François.  
John Toland, Christianity Not Mysterious -een geruchtmakend pleidooi voor een redelijke benadering van de christelijke doctrines en riten.   
Het 'Aansprekersoproer' in Amsterdam: een financiële herziening van het begrafeniswezen leidt tot een volksopstand tegen de slechte economische situatie als gevolg van de oorlog.   
Engeland: Jan van Brouchoven, graaf van Bergeyck, thesarier-generaal in de Zuidelijke Nederlanden, bezoekt Willem III in Londen om hem ervan te overtuigen zo spoedig mogelijk vrede met Frankrijk te sluiten.  
   
   
1697 Nicolaes Heinsius, Don Clarazal de Contarnos ofte den Buytensporigen Dolenden Ridder.
Jan de Bray, schilder (*ca.1627)
 
John Blow, de anthems My God, my God, look upon me en I was glad when they said.
Charles Perrault, Histoires ou contes du temps passé, avec des moralités: Contes de ma mère l'Oye. (Sprookjes van Moeder de Gans).
André Campra, L'Europe galante (balletsuite voor stemmen en orkest) [libretto]
Daniel Defoe, An Essay Upon Projects.
John Vanbrugh, de komedie The Provok'd Wife.
Christian Reuter, Schelmuffskys Warhafftige Curiöse end sehr gefährliche Reisebeschreibung zu Wasser und Lande.
* Antonio Canal (Canaletto), schilder (†1768) 
* William Hogarth, Engelse schilder (†1764)
* Jean-Marie Leclair, Franse componist en violist († 1764)
* Johann Joachim Quantz, Duitse componist en fluitist († 1773) 
* Antoine-François Prévost d'Exiles (abbé Prévost), romanschrijver (†1763)
 
   
John Locke, On the Conduct of Understanding.  

Vrede van Rijswijk: Tegen de zin van de Spaanse koning en de Duitse Keizer wordt vrede gesloten met Frankrijk. Lodewijk XIV erkent Willem III als koning van Engeland en Prinses Anne als wettige troonopvolgster. Het ontruimt de in de oorlog bezette Zuid-Nederlandse steden, verschillende 'réunions' en het hertogdom Lotharingen (sinds 1670 bezet). Het Handelstraktaat van 1678 wordt weer van kracht.
Saksen/Polen: keurvorst Augustus II ('de Sterke') bekeert zich tot het katholicisme en wordt gekozen tot koning van Polen.
Prins Eugenius verslaat de Turken bij Zenta.
Zweden: † Karel XI; troonsbestijging van Karel XII, de 'Noordse Alexander' (-1718).
China verovert Westelijk Mongolië.
 
 
   
Tsaar Peter de Grote begint, onder de naam Peter Michailoff, aan een reis van anderhalf jaar door Pruisen, de Republiek, Engeland en Oostenrijk, teneinde de Europese beschaving te leren kennen. Hij werkt een tijdlang op een scheepswerf, Zaandam, Amsterdam. Dit bezoek zou hem inspireren bij het bouwen van Sint Petersburg.
De Spanjaarden verwoesten de laatste overblijfsels van de Mayaculuur in Yucatan.
De Sedan draagkoets wordt een populair vervoermiddel.
 
1698 Pieter Bernagie, het zinnespel De Mode. 
Lucas Rotgans, Wilhem de Derde -het eerste profane heldendicht in Nederland (8 zangen; -1700).
* Jacobus Houbraken, graveur (†1780)
† Balthasar Bekker, schrijver-predikant (*1634)
* Johanna Corleva, taalkundige (†1752)
 
Antonio Caldara, het oratorium Maddalena ai piedi di Christo.
Willem de Bruyn ontwerpt (de herbouw) van de Grote Markt in Brussel. [1]
 
Christiaan Huygens, Cosmotheoros: een postume publicatie over recente ontwikkelingen in de astronomie en mogelijk leven op andere planeten.
Cornelis de Bruijn, Reizen door de Vermaardste Deelen van Klein Asia....
 
Thomas Savery verwerft het patent op de eerste stoommachine.
Kardinaal Casanatese sticht de Bibliotheca Casanatese in Rome.
 
   
Spaanse successie (***) in uitzicht op het kinderloos overlijden van koning Karel II van Spanje -waarbij Lodewijk XIV voor de Bourbons aanspraak maakt op de Spaanse troon- sluiten Engeland, Frankrijk en de Republiek het 'Eerste Delingstractaat': anders dan in 1689 aan keizer Leopold. 
In Gouda en Haarlem komt het in verband met voedselschaarste tot plunderingen.  
Rusland: tsaar Peter de Grote voert een belasting in op het dragen van baarden.
Engeland: stichting van The General Society (New East India Trading Company)
 
1699 Daniël Lingelbach, het treurspel Sardanapalus.
Pieter Bernagie, toneeldichter (*1656)
 
Fénelon, de pedagogische roman Les aventures de Télémaque.
Alessandro Scarlatti, Twee sonates voor fluit en continuo.
Raoul Anger Feuillet schrijft zijn balletboek Choréographie  
John Vanbrugh en Nicholas Hawksmoor beginnen met de bouw van Castle Howard in Yorshire (-1726)
* Jean-Baptiste-Siméon Chardin, Franse schilder ( †1777)
* Johann Adolf Hasse, componist (†1783)
* Georg Wenzeslaus von Knobelsdorf, architect (†1753)
† Jean Racine, toneelschrijver (*1639)
 
David van Hoogstraten, Nieuw woordenboek der Nederlandsche en Latijnsche Tale.  
   
   
Oostenrijk, Rusland, Polen en Venetië sluiten met Turkije de Vrede van Karlowitz.
Denemarken en Rusland sluiten een defensief verdrag
Denemarken, Rusland, Polen en Saksen sluiten het Verdrag van Preobrazhenskoe, ter verdeling van het Zweedse Rijk.
Denemarken: † Kristiaan V; opgevolgd door Frederik IV (-1730)
 
   
Rusland: tsaar Peter de Grote verklaart 1 januari tot Nieuwjaarsdag in plaats van 1 september.
William Dampier verkent de Noord-Westkust van Australië.
Amerika: Pierre Lemoyne sticht de eerste Europese kolonie in Louisiana (Fort Maurepas). 
 
              1695-1699                                                    1700-1704
 

TITELPAGINA REDACTIONEEL WEGWIJZER HOOFDPAGINA DECENNIUM JAAR ZOEKEN

Pagina herzien : 13-01-04
Copyright © 1998-2003, Hein Leferink